De contra-intuitieve manier om om te gaan met de verwachtingen van anderen.

Hoe een simpele opmerking ons in Fight or Flight brengt.

Toen we jong waren, hadden onze ouders of verzorgers verwachtingen van ons. Logisch, want in onze cultuur is het normaal dat je kind netjes zijn beurt afwacht, eerst vraagt voordat hij een koekje neemt en niet zomaar een ander kind een draai om zijn oren geeft.

Maar laten we eerlijk zijn, een kind is natuurlijk nog in aanbouw, zullen we maar zeggen, en voldoet niet altijd aan die verwachtingen. Ouders kijken dan fronsend naar hun kind, verheffen hun stem of geven een consequentie.

Hierdoor leert een kind dat verwacht gedrag een positieve reactie uitlokt en wordt het gemotiveerd dit gedrag vaker te vertonen. Het bouwt als het ware een heel boekwerk op in het hoofd waaruit het kan putten om zichzelf in de goede gratie te houden.

Tot zover geen probleem.

Mits... dit op een kalme en niet aanvallende manier gebeurt.

En jammer genoeg is een ouder niet altijd kalm en is een snappy opmerking zo gemaakt. Ondertussen is het kind natuurlijk nog "blond" en zag de snappy opmerking totaal niet aankomen.

Deze perfecte combinatie geeft een schrikreactie bij het kind die het lijf interpreteert als een evolutionaire Fight or Flight situatie: ren ik weg van die beer of ga ik er schreeuwend op af?

Hoe blijf je kalm in een lastige situatie.

Terug in het nu, op kantoor, kom je met je collega in een eigenlijk best vergelijkbare situatie terecht.

En paf, we worden door ons brein meteen weer teruggevoerd naar hoe we ons vroeger voelden wanneer onze ouders ons vroegen: Waarom heb jij eigenlijk dat koekje gepakt?

Ons brein is supergoed in dingen lang onthouden, maar niet altijd goed in het onderscheiden van de specifieke omstandigheden van de verschillende herinneringen.

Dus wanneer een gebeurtenis in het nu lijkt op een herinnering van vroeger (omgeving, toon, geur, wat dan ook), denkt ons brein close enough en brengt ons terug naar het verleden.

Ondertussen heeft de evolutie ons lijf geleerd dat Fight or Flight de beste opties zijn om in leven te blijven. Powerful stuff!

Maar ga je dood als je de sheets niet op tijd uit hebt gewerkt? Of word je per direct ontslagen?

Neuh, waarschijnlijk niet. Dus waarom deze intense reactie?

Begrijpelijk, maar niet nodig, en dat gaan we dus vanaf vandaag ook niet meer doen.

**Hoe dan?**

Door ons bewust te worden van wat er allemaal in ons boekwerk staat. Welke verwachtingen hebben we eigenlijk van onszelf?

Wanneer je van jezelf verwacht dat je altijd je werk op tijd af moet hebben omdat je vroeger moeite had om je huiswerk op tijd af te hebben en daar dus veel feedback van de volwassenen om je heen over hebt gekregen, kun je er donder op zeggen dat een vraag als "Waarom heb je de sheets niet op tijd af?" een instinctieve afkeurende reactie van jezelf op jezelf geeft.

De truc is dan om je te beseffen dat je in het nu een heel valide reden had dat je die sheets niet af hebt, namelijk omdat Jan van accounting je de gegevens niet op tijd heeft aangeleverd of omdat je baas je vroeg iets anders tussendoor te doen.

Wanneer je, omdat je je beseft dat je een oude respons herhaalt, even de tijd neemt om naar je buik te ademen (de meest simpele manier om je zenuwstelsel te kalmeren zodat je weer kunt denken), kun je rustig vertellen waarom het niet gelukt is.

Stap voor stap plan

1. Herken de Trigger: Weet wanneer je getriggerd wordt. Voel je een knoop in je maag bij een vraag? Dat is je eerste aanwijzing.

2. Adem Diep: Voordat je reageert, neem een moment om diep in je buik te ademen. Dit helpt je om je zenuwstelsel te kalmeren.
3. Onderzoek de Verwachting: Vraag jezelf af of de verwachting die je voelt van jou is of van iemand anders. Is het iets wat jij belangrijk vindt, of iets wat je geleerd hebt belangrijk te vinden?
4. Reageer Bewust: Als je eenmaal kalm bent, leg dan rustig uit waarom iets niet is gelukt. Het is oké om te zeggen dat je afhankelijk was van anderen of dat er onverwachte omstandigheden waren. En het is ook oké om sorry te zeggen als iets gewoon niet gelukt is.
5. Maak een Lijst: Noteer de verwachtingen die je van jezelf hebt. Zijn ze realistisch? Zijn ze nog steeds relevant voor wie je nu bent?

Wanneer je weet wat voor jou belangrijk is, wordt het veel makkelijker om in het moment adequaat te reageren. Zo creëer je ruimte voor jezelf en verminder je de stress die komt kijken bij het voldoen aan de verwachtingen van anderen.